مجله ساپل
پلاستیک ABS چیست؟
یکی از پرکاربردترین مواد در صنعت ما، یعنی پلاستیک «ایبیاس» است. این ماده از دهه هزار و نهصد و پنجاه میلادی وارد دنیای صنعت شد و به خاطر کارایی بینظیرش، خیلی زود جای خودش را در دل تولیدکنندگان باز کرد. این ماده از ترکیب سه جزء اصلی شیمیایی به دست میآید که ترکیبشان یک معجون بیرقیب میسازد؛ بخش اول به آن مقاومت در برابر مواد شیمیایی و استحکام بالایی میدهد، بخش دوم که حالت لاستیکی دارد باعث میشود پلاستیک ما در برابر ضربات حسابی مقاوم باشد و به این راحتیها نشکند، و در نهایت بخش سوم به آن ظاهری درخشان و براق میبخشد که باعث میشود ما در کارگاه خیلی راحتتر بتوانیم به آن شکل بدهیم. نکته کلیدی این است که این ماده یک پلاستیک «گرمانرم» است؛ یعنی ما میتوانیم آن را با حرارت ملایم ذوب کنیم، در قالبهای دقیقمان بریزیم و بارها و بارها به آن شکلهای جدید بدهیم .
سه بخش تشکیل دهنده ی ABS
نام پلاستیک «ایبیاس» در واقع از کنار هم قرار گرفتن حروف اول سه ماده شیمیایی اصلی ساخته شده است که ترکیبشان با هم، این پلاستیک را شکل میدهد. اسم دقیق این سه بخش تشکیلدهنده به این شرح است:
۱. اکریلونیتریل: این بخش دقیقا همان قسمتی است که به پلاستیک زور و بازو میدهد. وجود این ماده باعث میشود محصول نهایی ما استحکام بسیار بالایی داشته باشد و در برابر مواد شیمیایی مختلف، مقاومت خوبی از خودش نشان دهد.
۲. بوتادین: این ماده ذاتا یک نوع لاستیک است و همان راز اصلی جانسخت بودن تولیدات ماست. بوتادین مثل یک ضربهگیر در داخل بافت پلاستیک عمل میکند و انعطاف و چقرمگی آن را بالا میبرد تا ظروف و قطعات در صورت افتادن یا ضربه خوردن، به این راحتیها نشکنند .
۳. استایرن: این ماده دو وظیفه خیلی مهم دارد؛ اول اینکه ظاهری بسیار درخشان، براق و زیبا به محصول میدهد و دوم اینکه باعث میشود مواد پلاستیک در داخل دستگاههای ما به راحتی ذوب و روان شوند.
ویژگیها و مزایای پلاستیک ABS
مقاومت این پلاستیک در برابر ضربه واقعا شگفتانگیز است و برای محصولاتی که باید سالها دوام بیاورند و در شرایط سخت کار کنند، حرف ندارد. اما یکی از ویژگیهایی مهم این ماده برای ساخت قالبها و تولید قطعات، دقت ابعادی بالا و آبرفتگی یا جمعشدگی بسیار کم این ماده در زمان سرد شدن است. این یعنی وقتی ما قالبی را با دقت میلیمتری میسازیم، محصول نهایی دقیقا با همان ابعاد و بدون هیچ تغییر شکلی از دستگاه خارج میشود که این موضوع برای تولید بینقص، بینهایت مهم است. از طرف دیگر، این پلاستیک عایق بسیار خوبی برای جریان برق است و رنگپذیری بینظیری دارد که برای تولید قطعات پلاستیکی با رنگهای درخشان، جذاب و مشتریپسند واقعا حیاتی است.
کاربردهای روزمره و صنعتی ABS
برای اینکه بهتر متوجه بشوید این ماده چقدر در زندگی ما نقش دارد، بگذارید چند مثال آشنا بزنم.در حالی که در صنعت بسته بندی وبرای تولید انواع گالن های پلاستیکی و همچنین بطری های پلاستیکی از پلی اتیلن بیشتر استفاده می شود اما در صنعت خودروسازی، برای ساخت داشبورد و سپرهای ماشین که باید در تصادفات ضربات سنگینی را تحمل کنند، از همین ماده یعنی ABS استفاده میشود. در خانه هم اگر به بدنه جاروبرقی، همزن، قهوهساز و حتی کنترل تلویزیون نگاه کنید، ردپای این پلاستیک را میبینید. جالبتر اینکه آجرهای خانهسازی اسباببازی کودکان که سالها سالم میمانند و از نسلی به نسل دیگر منتقل میشوند، دقیقا از همین جنس هستند. در نهایت، یکی از کاربردهای بسیار مهم آن در ساخت ظروف و محفظههای پزشکی و صنعتی است که به دوام بالا و مقاومت شیمیایی نیاز دارند.
محدودیتها و نقاط ضعف ABS
این پلاستیک با وجود تمام مزایایش، میانه خوبی با نور مستقیم خورشید ندارد و اگر مدت طولانی در فضای باز بماند، تغییر رنگ داده، زرد شده و شکننده میشود، در مقاله بعدی به این موضوع می پردازیم که چطور باید با رنگ پریدگی ABS مقابله کنیم. البته با افزودن مواد محافظ پیش از تولید قطعه، میتوان این مشکل را به خوبی مدیریت کرد. از نظر مقاومت در برابر گرما هم محدودیتهایی دارد و در دماهای بالا (حدود نود تا صد و پنج درجه سانتیگراد) شروع به نرم شدن و تغییر شکل میکند. علاوه بر این، این ماده در برابر آتش ضعف دارد و سریع شعلهور میشود، مگر اینکه در زمان تولید، مواد ضدحریق به ترکیب آن اضافه کنیم تا ایمنی محصول بالا برود.
بازیافت پلاستیک ABS
در پایان، میخواهم به عنوان یک تولیدکننده، از دغدغه مهم شرکت ساپل یعنی حفظ محیط زیست بگویم. اگرچه تجزیه طبیعی این ماده در طبیعت بسیار سخت و زمانبر است، اما خبر بسیار خوب این است که قابلیت بازیافت فوقالعادهای دارد. میتوان این پلاستیک را دوباره خرد کرد، شست و در تولید محصولات جدید از آن استفاده کرد. این چرخه کمک میکند تا ضمن تولید قطعات و ظروف بستهبندی باکیفیت ، به حفظ منابع طبیعی ارزشمندمان هم کمک کنیم و مطمئن شویم که زباله کمتری وارد چرخه طبیعت میشود.
گالن پلاستیکی
بطری پلاستیکی
درب پلاستیکی
