مجله ساپل
چه بلایی سر بطری های آبی که بازیافت نمی شوند می آید؟
راستش را بخواهید بهتر است بپرسیم بطری های آبی که بازیافت نمی شوند چه بلایی سر طبیعت و زندگی انسان می آورند. تصور کنید که هر دقیقه حدود ۱ میلیون بطری پلاستیکی یکبار مصرف در سراسر جهان خریداری میشود. شاید فکر کنید که اکثر این بطریها به سطلهای بازیافت میروند، اما حقیقت تلخ این است که کمتر از ۱۰ درصد کل پلاستیک تولید شده تاکنون بازیافت شده است. این بطریها، قبل از اینکه حتی به مرحله مصرف برسند، بار سنگینی بر دوش منابع سیاره میگذارند و پس از مصرف، سرنوشتی محتوم و طولانی دارند. در این مقاله به سفری عمیقتر در چرخه زندگی فاجعهبار بطریهای پلاستیکی آب میپردازیم تا درک کنیم وقتی آنها بازیافت نمیشوند، چه بر سر سیاره ما میآید. اطلاعات جدید این مقاله شما را شگفت زده خواهد کرد.
هدررفت منابع از همان ابتدای تولید
چرخه عمر آب بطری شده با نفت خام آغاز میشود. این بطریها از پلیاتیلن ترفتالات (PET) ساخته شدهاند که یک فرآیند پیچیده و انرژیبر را طی میکند. اما فاجعه فقط به خود بطری محدود نمیشود.
- منشأ پلاستیک: برای تولید بطریهای آب پلاستیکی که فقط در آمریکا مصرف میشود، سالانه معادل ۱۷ میلیون بشکه نفت نیاز است. این مقدار نفت برای تأمین سوخت یک میلیون خودرو به مدت یک سال کافی است.
- آبِ پنهان در بطری: جالب است بدانید که بخش زیادی از آبهای بستهبندی شده، چیزی جز آب تصفیهشده شهری نیست. بر اساس گزارشها، حدود ۶۴ درصد آب بطریشده در آمریکا از منابع آب لولهکشی شهری تأمین میشود.
فکت جالب: برای تولید یک بطری یک لیتری آب، ۲ لیتر آب دیگر در فرآیند تولید هدر میرود. این یعنی ما برای نوشیدن یک لیتر آب، عملاً سه لیتر از منابع آبی سیاره را مصرف کردهایم. راستی دقت کنید که بطری یک لیتری پلی اتیلنی با بطری یک لیتری آب که پت هست کاملا فرق دارد.
فاجعه بطریهای یکبار مصرف – چرا واقعاً بازیافت نمیشوند؟
خرید یک بطری آب ممکن است راحت به نظر برسد، اما هزینه آن حدود ۳۰۰۰ درصد بیشتر از نوشیدن آب لولهکشی در خانه است. پس از مصرف، سفر این بطریها بسیار پیچیدهتر از آن چیزی است که تصور میکنیم و اغلب به بازیافت واقعی ختم نمیشود.
مشکلات سیستم بازیافت
بسیاری از انواع پلاستیک به دلیل کمبود زیرساختهای پردازشی پیشرفته و هزینههای بالا، هرگز بازیافت نمیشوند و مستقیماً به محل دفن زباله یا کورههای زبالهسوز فرستاده میشوند. تا همین اواخر، بسیاری از کشورهای توسعهیافته زبالههای پلاستیکی خود را به چین میفروختند، اما با ممنوعیت واردات زباله توسط چین، این کشورها با کوهی از پلاستیک مواجه شدهاند که نمیدانند با آن چه کنند.
“فروکافت” به جای “بازیافت”
بیشتر پلاستیکها واقعاً بازیافت نمیشوند، بلکه “فروکافت” (Downcycle) میشوند. یعنی به محصولاتی با کیفیت پایینتر مانند الیاف فرش یا پارچه تبدیل میشوند و دیگر نمیتوان آنها را به یک بطری جدید تبدیل کرد.
فکت جالب: یک قطعه پلاستیک PET، پیش از آنکه کیفیت خود را کاملاً از دست بدهد و غیرقابل استفاده شود، تنها ۲ تا ۳ بار میتواند در چرخه بازیافت قرار بگیرد.
مرگ تدریجی – وقتی بطریها به طبیعت بازمیگردند
بطریهایی که از چرخه بازیافت خارج میشوند، راهی دو مقصد نهایی میشوند: محل دفن زباله یا طبیعت، بهویژه اقیانوسها.
قبرستان پلاستیکی در خشکی
در محلهای دفن زباله، یک بطری پلاستیکی میتواند تا ۱۰۰۰ سال زمان نیاز داشته باشد تا تجزیه شود. در طول این فرآیند طولانی، مواد شیمیایی سمی مانند BPA از آن نشت کرده و منابع آب زیرزمینی و خاک را آلوده میکند. اگر می خواهید بدانید مابقی زباله ها چند سال زمان می برد تا تجزیه شوند مقاله چقدر طول می کشد انواع زباله ها تجزیه شوند؟ را بخوانید.
سونامی پلاستیک در اقیانوسها
طبق گزارش برنامه محیط زیست سازمان ملل (UNEP)، سالانه حدود ۱۱ میلیون تن پلاستیک به اقیانوسها سرازیر میشود. این معادل ریختن یک کامیون پر از زباله در هر دقیقه به دریا است. این زبالهها در نقاطی مانند لکه بزرگ زباله اقیانوس جمع میشوند که وسعتی دو برابر ایالت تگزاس دارد و بیشتر شبیه یک “مه” غلیظ از ذرات میکروپلاستیک است تا یک جزیره شناور.
تأثیر بر حیات و زنجیره غذایی
-
- حیات دریایی: بیش از ۷۰۰ گونه دریایی تحت تأثیر آلودگی پلاستیک قرار گرفتهاند. تخمین زده میشود تا سال ۲۰۵۰، ۹۹ درصد پرندگان دریایی پلاستیک بلعیدهاند.
- میکروپلاستیکها: با گذشت زمان، پلاستیک به ذرات ریزتری به نام میکروپلاستیک تجزیه میشود. این ذرات توسط ماهیها و دیگر موجودات دریایی خورده شده و سموم را وارد زنجیره غذایی میکنند؛ زنجیرهای که در نهایت به بشقاب غذای ما میرسد.
فکت جالب: ماهیها فقط در اقیانوس آرام شمالی، سالانه بین ۱۲,۰۰۰ تا ۲۴,۰۰۰ تن پلاستیک میبلعند که میتواند منجر به آسیبهای داخلی و مرگ آنها شود.
نتیجهگیری و راهحل: یک انتخاب ساده
سرنوشت غمانگیز بطریهایی که بازیافت نمیشوند، از آلودگی خاک و آب گرفته تا تهدید حیات دریایی و ورود میکروپلاستیکها به بدن ما، یک بحران جدی است. اما راهحل به طرز شگفتانگیزی ساده است: خرید آنها را متوقف کنید! استفاده از بطریهای آب قابل استفاده مجدد و سیستمهای تصفیه آب خانگی، گزینههایی هوشمندانه، اقتصادی و سازگار با محیط زیست هستند. با هر بار پر کردن بطری خود، قدمی کوچک اما مؤثر برای کاهش ردپای پلاستیکی و ساختن آیندهای سالمتر برای سیاره برمیدارید. این تغییر در دستان ماست. اگرچه این روزها در ایران با بحران آب هم مواجه هستیم به همین دلیل خواندن مقاله راهنمای جامع ذخیره سازی آب را پیشنهاد می کنیم.