مجله ساپل
چرا الکل ۷۰ درصد در نابودی میکروبها از الکل ۱۰۰ درصد موثرتر است؟
آیا تا به حال برایتان پیش آمده که در داروخانه، بین انتخاب الکل ۷۰ درصد و الکل خالص (۹۹ یا ۱۰۰ درصد) مردد بمانید؟ احتمالاً با خودتان فکر کردهاید: «خب معلوم است، هرچه غلیظتر باشد، قویتر است!» اما جالب است بدانید که در دنیای میکروبشناسی، این یکی از بزرگترین اشتباهات رایج است.
در این مقاله میخواهیم به زبانی ساده بررسی کنیم که چرا برای محافظت از سلامت خانوادهتان، باید به دنبال عدد «۷۰» باشید و چرا الکل خالص، در واقع ضعیفتر عمل میکند.
۱. الکل ۱۰۰ درصد؛ سلاحی بدون ضامن!
بسیاری از ما تصور میکنیم الکل ۱۰۰ درصد چون خالص است، باید مثل یک بمب عمل کند و تمام میکروبها را درجا از بین ببرد. اما واقعیت کاملاً برعکس است.
باکتریها و ویروسها ساختار پروتئینی دارند. الکل ۱۰۰ درصد یک مادهی بسیار «تشنه» است که به سرعت آب را به خود جذب میکند. وقتی این الکل به یک باکتری برخورد میکند، چنان شوک سریعی به لایهی بیرونی آن وارد میکند که پروتئینهای دیوارهی باکتری بلافاصله سفت و سخت میشوند.
تشبیه دیوار سیمانی
این اتفاق دقیقاً مثل این است که بخواهید وارد یک قلعه شوید، اما به محض رسیدن به درِ ورودی، دور تا دور قلعه را با سرعت برقآسا دیوار سیمانی بکشید! الکل ۱۰۰ درصد باعث میشود دیوارهی بیرونی میکروب منعقد (سخت) شود. این دیوار سخت، مثل یک سپر محافظ عمل میکند و اجازه نمیدهد الکل به داخل میکروب نفوذ کند. نتیجه؟ میکروب فقط «خشک» میشود و به خواب میرود، اما از درون زنده و سالم باقی میماند!
۲. جادوی عدد ۷۰: نقش حیاتی آب
شاید بپرسید: «پس آن ۳۰ درصد آبی که در الکل ۷۰ درصد وجود دارد چه کاره است؟» آن ۳۰ درصد آب، در واقع کلید ورود به قلعه است. وجود آب در محلول الکل دو نقش حیاتی ایفا میکند:
- باز کردن راه نفوذ: آب باعث میشود که پروتئینهای سطح باکتری به جای سفت شدن فوری، آرامآرام تغییر شکل دهند. این موضوع به الکل اجازه میدهد تا مثل یک نفوذی، از دیواره عبور کرده و به «قلب» میکروب برسد.
- تخریب از درون: وقتی الکل به همراه آب وارد بدن میکروب شد، تمام اجزای حیاتی و ساختار داخلی آن را از کار میاندازد و مرگ میکروب را قطعی میکند.
به همین دلیل است که دانشمندان، غلظت ۷۰ درصد را «استاندارد طلایی» برای ضدعفونی میدانند.
۳. مسابقهی زمان: الکل چقدر باید روی پوست بماند؟
یک نکتهی بسیار مهم که کمتر کسی به آن توجه میکند، زمان تماس است. برای اینکه یک مادهی ضدعفونیکننده بتواند ویروس یا باکتری را بکشد، باید مدتی (معمولاً بین ۱۰ تا ۳۰ ثانیه) روی سطح به صورت «خیس» باقی بماند.
- مشکل الکل ۱۰۰ درصد: این الکل به شدت فرار است و در عرض چند ثانیه بخار میشود. یعنی قبل از اینکه فرصت کند لایهی دفاعی میکروب را بشکند، از روی پوست یا سطح میپرد.
- مزیت الکل ۷۰ درصد: وجود آب باعث میشود سرعت تبخیر الکل کمتر شود. در نتیجه، الکل زمان کافی دارد تا وظیفهی خود را به درستی انجام دهد.
برای بسته بندی صنعتی الکل ها ظروفی مناسب است که کاملا آب بند و گاز بند باشند، از بیست لیتری گرفته تا 4 لیتری برای بسته بندی صنعتی آن ها استفاده می شود.
۴. چه زمانی الکل معجزه نمیکند؟
با وجود قدرت بالای الکل ۷۰ درصد، دو نکتهی کلیدی را هرگز فراموش نکنید:
- دستان گلی یا چرب: اگر دستهای شما به وضوح کثیف، گلی یا چرب است، الکل اثر کمی دارد. لایههای چربی و جرم مثل یک لباس غواصی از میکروبها محافظت میکنند. در این مواقع، اول شستشو با آب و صابون و سپس استفاده از الکل توصیه میشود.
- میکروبهای زرهپوش (اسپورها): الکل روی برخی از میکروبهای بسیار مقاوم (مثل باکتریهایی که اسپور تولید میکنند) اثر ندارد. اما برای دشمنان معروفی مثل ویروس آنفولانزا، کرونا و اکثر باکتریهای بیماریزا، الکل ۷۰ درصد عالی عمل میکند. برای از بین بردن این نوع از میکروب ها باید از انواع دیگری از ضدعفونی کننده ها استفاده کنید که در مقاله انواع ضدعفونی کننده ها و کاربردشان می توانید جواب سوالتان را ببینید.
نتیجهگیری: هوشمندانه خرید کنید
دفعهی بعد که در داروخانه با قفسهی ضدعفونیکنندهها روبرو شدید، فریب اعداد بالاتر را نخورید. الکل ۷۰ درصد یا پدهای الکلی استاندارد، علمیترین و ایمنترین انتخاب برای شما و خانوادهتان هستند.
یک توصیه دوستانه: سعی نکنید در خانه با مخلوط کردن الکل خالص و آب شیر، محلول ۷۰ درصد بسازید؛ چون درصد خطا بالا است و ممکن است دقت لازم برای کشتن میکروبها را نداشته باشد. همیشه محصولات آماده و استاندارد ۷۰ درصد را خریداری کنید.
با انتخاب درست، سلامتی را به یک عادت تبدیل کنیم. اگر ظرف الکلتون خراب شده خواندن تعمیر پمپ اسپری را پیشنهاد می کنیم.
مقاله بسیار جذاب و کاربردی برای همه. ممنون از شما
سلامت باشید ممنون از نگاه شما خوشحالیم که مفید واقع شده