مجله ساپل
آیا فریز کردن بطریهای پلاستیکی واقعاً سرطان زاست؟
بیایید در همین ابتدا خیالتان را کاملاً راحت کنیم: خیر، منجمد کردن بطریهای پلاستیکی آب به هیچ وجه خطر ابتلا به سرطان را افزایش نمیدهد. مراجع معتبر علمی جهان، از جمله انجمن سرطان کانادا و سازمان غذا و داروی آمریکا (FDA)، به صراحت تایید کردهاند که نوشیدن آب از بطریهای پلاستیکی منجمد کاملاً ایمن است. حتی نتایج یک پژوهش دانشگاهی معتبر در ایران نیز تایید کرده است که انجماد آب در بطریها هیچ تأثیر معناداری بر افزایش رهایش ذرات میکروپلاستیک به درون آب ندارد.
اما ایا واقعا فریز کردن پلاستیک کاملاً بیخطر است؟ اگر سرطان تهدید واقعی نیست، چه خطر پنهان بهداشتی دیگری در بطریهای چند بار مصرف شما کمین کرده است که باید نگرانش باشید؟
ریشه یابی شایعه؛ این ترس از کجا شروع شد؟
در سال ۲۰۰۲ فردی به نام دکتر ادوارد فوجیموتو در یک برنامه تلویزیونی محلی در شهر هونولولو (هاوایی) ظاهر شد و ادعا کرد که فریز کردن آب در بطریهای پلاستیکی میتواند سموم خطرناکی را در آب آزاد کند. این ادعا هیچ پایه و اساس پژوهشی و علمی نداشت. یکی از کارکنان انجمن سرطان آمریکا که تصور میکرد ادعاهای دکتر فوجیموتو معتبر است، با حسن نیت اما بدون بررسی علمی، این مطلب را در کانالهای ارتباطی این سازمان به اشتراک گذاشت. اگرچه این مؤسسه و سایر مراجع به سرعت موضوع را تکذیب کردند، اما شایعه دیگر مهارشدنی نبود.
مدت کوتاهی پس از انتشار این پیامها، هر دو سازمان بزرگ یعنی بیمارستان جانز هاپکینز و انجمن سرطان آمریکا رسماً هرگونه ارتباط با این ایمیلها را تکذیب و اعلام کردند که این ادعاها کاملاً ساختگی و دروغین هستند. متخصصان این حوزه به سرعت توضیح دادند که اصولاً در ساختار بطریهای آب یک بار مصرف، هیچ مادهای به نام دیوکسین وجود ندارد که بخواهد در اثر سرما یا تغییرات دمایی آزاد شود. با این حال، همانطور که در دنیای رسانه معمول است، صدای شایعه بسیار بلندتر از تکذیبهای علمی بود و این ترس تا به امروز در ذهن بسیاری از مردم باقی مانده است.
اگر خطر سرطان نیست، پس چیست؟
حالا زمان آن رسیده است که با یک حقیقت غافلگیرکننده روبرو شوید. اگر علم ثابت کرده که انجماد بطریهای پلاستیکی سموم سرطانزا آزاد نمیکند، پس چرا پزشکان و مراجع بهداشتی همچنان ما را از استفاده مکرر یا نادرست از این بطریها برحذر میدارند؟ چون دشمن واقعی سلامتی شما مواد شیمیایی یا خودِ پلاستیک نیستند، بلکه یک ارتش پنهان از باکتریها و قارچهاست.
وقتی شما یک بطری آب یکبار مصرف را برای دفعات بعدی نگه میدارید، به دلیل دهانه باریک و ساختار خاص آن، تمیز کردن کاملش کار آسانی نیست. اگر این بطریها پس از استفاده به درستی شسته و خشک نشوند، یا برای مدتی در محیطهای گرم (مانند داخل خودرو یا فضای باز) رها شوند، به بستری فوقالعاده برای رشد و تکثیر میکروبها تبدیل میشوند. در واقع، دمای گرم و رطوبت باقیمانده درون بطری، سرعت تکثیر باکتریهای مضر و قارچها را به شدت افزایش میدهد .
مسمومیت گوارشی با بطری آب یخ زده
تجمع و آلودگی میکروبی شدید (و نه ساختار فیزیکی پلاستیک) میتواند برای شما دردسرساز شود. مصرف آب از بطریهایی که به آلودگی میکروبی دچار شدهاند، میتواند منجر به بیماریهای گوارشی، تهوع، استفراغ و اسهال شدید شود. جالب است بدانید که این خطر به هیچ وجه مختص بطریهای پلاستیکی یک بار مصرف نیست؛ بلکه هر نوع ظرف یا بطری آب دیگری (حتی فلزی یا شیشهای) را هم اگر به درستی شستشو ندهید، دقیقاً با همین تجمع باکتریها و خطرات گوارشی مواجه خواهید شد . برای پیشگیری از این خطر بهداشتی، متخصصان توصیه میکنند که پیش از پر کردن مجدد هر نوع بطری یا ظرف یک بار مصرف، حتماً آن را با آب گرم و صابون (مایع ظرفشویی) به صورت کامل شستشو دهید تا از رشد و تکثیر هرگونه باکتری و قارچ جلوگیری شود. همچنین خشک کردن کامل بطری پس از شستشو یک گام کلیدی دیگر است؛ چرا که رطوبت مورد نیاز برای بقای میکروبها را به طور کامل از بین میبرد .
گالن پلاستیکی
بطری پلاستیکی
درب پلاستیکی
